« ورزشگاه تختی آبادان »

با یک همشهری صحبت می کردم .

گفتم :   ما آبادانيها دائما نوستالژي قبل از جنگ را بازتوليد مي‌كنيم واين نوعي حركت خطرناك مرتجعانه است كه باعث مي‌شود نگاه اميدوارانه و موثري به آينده وجود نداشته باشد.

گفت :    تو اسمش را مي‌گذاري  نوستالژي .من مي‌گويم «تفاوت» .ما ،حقيقتا«متفاوت» بودیم . کجای این مملکت وقتی يك کارگر ، بله يك كارگر ساده نفت ، بیمار می شد، او را در مجهزترين بيمارستان بستري مي‌كردند و اگر نياز به اعزام داشت به همراه يك نرس مجرب ، با هواپيما از آبادان به لندن اعزام مي‌شد؟ آرشيو موسيقي راديو نفت ملي در بريم به آرشيو بي‌بي‌سي تنه مي‌زد.راستي مي ‌داني معماري سينما نفت براساس نياز اجراي نمايشنامه هاي شكسپير ساخته شده است ؟راستي مي دانستي ....... يادت باشد من دارم راجع به چهل ، پنجاه ، هفتاد سال پيش صحبت مي‌كنم . ما ، متفاوت زندگي مي‌كرديم .براي همين هم وقتي براي ديگران از شهرمان مي‌گفتيم ، چون باور اين گزاره ها در بازه زماني دهها سال پيش بسيار بعيد بود ، مي‌گفتند : آباداني لاف مي‌زند.آيا اين نگاه اميدوارانه‌اي  كه تو ازآن سخن مي‌گويي مي‌تواند آبادان مرفه چهل سال پيش را بازآفريني كند؟

گفتم :    بايد بنويسيد. خودتان را و نسلتان را . تا بماند . تا اين هویت آبادانی بماند .

گفت :     ما دیگر خسته ایم ، شكسته ...خامُشی بهتر.

...

«باید» چه می‌گفتم به او ؟

یادگار پرسه های طولانی شبانه با یک دوست .

گفت : « ببین! پنهان شده ...»

گفتم : « پیر شد از بس که مُرد...»

پس از درج عكس‌نوشتهء « من یک جنگ زده ام» ، واكنشهايي متفاوت از مخاطبان فتووبلاگ آبادان ديدم. گويي دردي مشترك بود كه آدمهاي زيادي را با هم هم‌آواز كرد، هم‌بغض و هم‌گريه. آنقدر كه درد خويش فراموش كرديم و به يكديگر پرداختيم .

بياد سخن مهرزاد ارشدي افتادم ، كه زماني با دوربينش جنگيد ، زماني با اسلحه‌اش ، زماني با زبانش ، قلمش و حالا...هنوز هم يك چريك است . بيست و يكي دوساله بود كه عكسهاي جنگش كه از آبادان گرفته بود ، روي جلد مجله تايم چاپ مي‌شد و هنوز چقدر اسلايد چاپ نشده و حرف نگفته دارد.

از او پرسيده بودم : چگونه از آبادان عكس بگيرم؟

گفت : به تعداد آدمهايي كه در آبادان بودند و هستند داستان و عكس و فيلم و خاطره وجود دارد . هركدام ناب و منحصربفرد . فقط بايد قابليت آن را داشته باشي بخواني‌شان ، ببيني‌ شان ، بنويسي‌شان.

رنجنامه «محمداسماعيل حساميان»  كه در قسمت نظرات نوشته بود نيز ، گواه همين مدعاست.

 پرويز شهرياري ، «بچه سده‌اي بامعرفت» ديروز و «دانشجوي دكتراي ارتباطات» امروز نيز خود را نوشت و ثبت كرد . عكسهاي زير را روز دوم مهرماه 1359 با دوربين شخصي‌اش گرفته است و توضيح كوتاهي كه تلخ‌تر از عكس‌هاست:

« کاش دوربینم تله بود . چون یک روز بعد فهمیدم برادر شهیدم در یکی از همین آتش ها در میان ترکش  و قیر و نفت جان میدهد تا آبادان ، همیشه سبز سبز به یادگار باقی بماند. »

و نيز ، از همين جنس است نوشته هاي فرهادحسن زاده ، حبيب احمدزاده ، دكترعبدالعلي لهسائي زاده و ...بغضي كه در‌نمي‌گذرد.

مطالب مرتبط :

                      مانده ایم تا آبادان بماند . (علی پارسا)

                 روزی که جنگ شد . (علیرضا بختیاری)

1356

 آبادان ،پيروز آباد ، يك‌ساله‌ام، پشت فرمان اتومبيل مسابقه همسايه،

در كوچه‌اي كه قرار است براي من آغاز دنيا باشد

 تا لذتِ  اولين گام ها را بر آسفالت تميز و شستهء آن تحربه كنم

تا در آن كوچهءشاداب ببالم ، و در هُرم داغِ عصرهاي تابستان آبادان ،ميان عطر شرجي و بوي شمشاد و آب شط ،  به انتظار پدر كه از اداره بازمي‌گردد، ناخداي آرزوهاي كودكانهء خود شوم .

افسوس !

۱۳۶۰(در غربت ، جائي كه آبادان نبود)

جنگ تحميلي و نابرابر ، آوارگي ، مهاجرت شهر به شهر ، تحقير ، بي خانماني ، فقر ، بيكاري ...

و ناخداي شادِ آرزوهاي كودكانه‌ام 

 درمیان اينهمه کلمات وترکیبهای تازه ، ناجوانمردانه  كشته شد.

1368

برگشتم

و به اتفاق

براي صداي باران بر سقف‌ شيرواني خانه

براي عطر شمشادها

براي شيريني ديدوبازديدها ، مهماني‌ها ، عروسي ها

براي خاطرهء قسمت كردن خوراكي‌ها با كودكان همسايه

براي آن آسفالت تميز  كه حالا با هزاران هزار تركش زنگ‌زده، به سرخي مي‌زد

برای شادی روح کوچه ام

و براي شهيدان جاودانهء شهرم

فاتحه خوانديم .

1386

نه

اين كوچه ، ديگر كوچه من نيست .

...  

صدام جنايتكار

همهء «خاطرات» مارا از ما گرفت.